# Chroniese VENEUSE INSUFFISIËNSIE

Spatare en diep aartrombose kan bydra tot veneuse kongestie wat lei tot chroniese veneuse ontoereikendheid

## Chroniese Veneuse Ontoereikendheid

Chroniese veneuse ontoereikendheid (CVI), ook chroniese veneuse siekte genoem, ontwikkel wanneer die beenare sukkel om bloed terug op na die hart te stoot.
Normaalweg hou eenrigting-kleppe die bloed in jou beenare opwaarts vloei, gehelp deur jou kuitspiere (die "kuitpomp"). As die kleppe verswak, of 'n aar geblokkeer raak, hoop bloed in die onderbeen op en bou die druk op. Lang tydperke van staan of sit, 'n familiegeskiedenis, swangerskap en oorgewig maak dit alles meer waarskynlik.

### Simptome

CVI kan jou enkels laat swel en jou kuite styf laat voel, en jou bene kan swaar, moeg, rusteloos of seer voel – dikwels erger na staan. Dit gaan dikwels saam met spatare. Met verloop van tyd kan die verhoogde druk velveranderinge veroorsaak en, in meer gevorderde gevalle, sere (swere). Die swelling kan ook limfvloeistof intrek, wat daartoe bydra.

### Oorsake

CVI word veroorsaak deur langdurige hoë druk in die beenare, gewoonlik weens verswakte kleppe. Dit kan ook volg op 'n diep aartrombose (DVT) – 'n bloedklont in 'n diep aar – of flebitis ('n ontsteekte, geklonte oppervlakkige aar). 'n DVT veroorsaak skielike beenswelling en verg dringende aandag, want 'n bloedklont kan losbreek en na die longe beweeg ('n pulmonale embolie).
Jou risiko is hoër met 'n familiegeskiedenis, oorgewig, swangerskap, te min oefening, rook, lang tydperke van staan of sit, en ouderdom bo 50.

### Toetse

Ek vra oor jou gesondheid en simptome en ondersoek jou bene en are. Om die diagnose te bevestig, kan ek 'n dupleks-ultraklank bestel – 'n pynlose skandering wat wys hoe bloed deur jou beenare vloei en hoe goed die kleppe werk.

## Behandelingsopsies

### Konserwatief

Die meeste mense met CVI kan doeltreffend sonder operasie hanteer word. Die hoeksteen is kompressie, met 'n paar eenvoudige leefstylstappe:
Kompressiekouse – elastiese kouse wat die been saggies druk en keer dat bloed agteruit vloei. Wanneer dit daagliks gedra word, verlig hulle swelling en pyn en help dit om te verhoed dat swere terugkeer. Vir die meeste mense is dit 'n lewenslange, daaglikse gewoonte – trek hulle eerste ding in die oggend aan.
Lig jou bene op wanneer jy rus.
Stap en oefen om jou kuitpomp aan die werk te sit, en vermy om lank stil te staan (buig jou kuite as jy moet staan).
Handhaaf 'n gesonde gewig en hou op rook.

### Endoveneus

Stentplasing
'n Klein aantal pasiënte kan korttermynvoordeel kry deur 'n geblokkeerde aar oop te maak (venoplastiek, soms met 'n stent), maar die probleem keer baie dikwels terug. Ons verkies die minste indringende opsie, naamlik
GEEN INGREEP
HIERDIE PRAKTYK BIED NIE ENDOVENEUSE PROSEDURES VIR CHRONIESE VENEUSE INSUFFISIËNSIE AAN NIE

### Operasie

Omleidingsoperasie
'n Klein aantal pasiënte kan korttermynvoordeel kry van 'n aaromleiding, maar weereens keer die probleem baie dikwels terug. Ons verkies die minste indringende opsie, naamlik
GEEN INGREEP
HIERDIE PRAKTYK BIED NIE OPERASIE VIR CHRONIESE VENEUSE INSUFFISIËNSIE AAN NIE

Verwysing
European Society for Vascular Surgery (ESVS) 2022 Clinical Practice Guidelines on the Management of Chronic Venous Disease of the Lower Limbs. Eur J Vasc Endovasc Surg, 2022.

## HIERDIE PRAKTYK BIED GEEN OOP OF ENDOVENEUSE PROSEDURES VIR SPATARE OF CHRONIESE VENEUSE INSUFFISIËNSIE AAN NIE

Meer Video's oor Chroniese Veneuse Ontoereikendheid

## Ons Dienste:

### Konserwatiewe
Hantering

Die meerderheid pasiënte met chroniese veneuse ontoereikendheid kan doeltreffend behandel word met die volgende:
Optel van ledemate tydens rus
Gewigbeheer
Oefening: stap, fietsry, swem
Staking van rook
Kompressieverbande
Kompressiekouse

### Wond-
sorg

Die meerderheid pasiënte wat wondsorg by ons praktyk ontvang, het eintlik kompressieverbande ontvang vir onbeheerde edeem om swere te voorkom. Dit word as 'n gratis diens aan bestaande pasiënte aangebied. Voorkoming is beter as genesing.
Ons bied die hele reeks konserwatiewe wondsorgmodaliteite asook gevorderde wondsorgmodaliteite, insluitend chirurgiese debridement, negatiewedruk-wondterapie en/of hiperbariese suurstofterapie vir komplekse wonde wat met veneuse ontoereikendheid verband hou.

## Dienste wat nie by ons praktyk aangebied word nie:

### Endoveneuse
Prosedures

Kateter-geleide trombolise word slegs as 'n noodprosedure in geselekteerde gevalle vir akute diep aartrombose aangebied.
Ons verkies die minste indringende ingreep, naamlik
GEEN INGREEP

### Veneuse
Prosedures

Oop veneuse chirurgiese prosedures poog om geblokkeerde are te omseil of om siek are te verwyder. Ons verkies die minste indringende ingreep, naamlik
GEEN INGREEP

## HIERDIE PRAKTYK BIED GEEN OOP OF ENDOVENEUSE PROSEDURES VIR SPATARE OF CHRONIESE VENEUSE INSUFFISIËNSIE AAN NIE.
Ons hanteer komplekse wonde en bied konserwatiewe terapie vir CVI.

Indien u enige probleme met enige van hierdie toestande het, kontak asseblief u huisarts of u vaskulêre chirurg. Indien u in Pretoria woon en nog nie voorheen 'n vaskulêre chirurg gesien het nie, is u meer as welkom om my kamers te kontak vir 'n formele konsultasie.

Kontak ons

## Gregory Weir Vaskulêre Chirurgie

Die doel van hierdie webwerf is om Dr Weir se pasiënte en hul families toegang te bied tot inligting oor vaskulêre siekte in die algemeen, asook spesifieke inligting oor sekere siekteprosesse. Die inligting op hierdie webwerf is nie noodwendig op alle pasiënte met dieselfde diagnose van toepassing nie. Indien u nie 'n pasiënt van Dr Weir is nie, beskou asseblief die inligting op hierdie webwerf nie as 'n plaasvervanger vir 'n deeglike assessering deur 'n gekwalifiseerde vaskulêre chirurg nie. By twyfel, raadpleeg u dokter.
Indien u 'n mediese noodgeval beleef, skakel ons. Indien u nie kan deurkom nie of indien ons nie beskikbaar is nie, besoek asseblief u naaste ongevalle-afdeling.

## Konsultasiekamers

Vaskulêre & Hiperbariese Eenheid, Life Eugene Marais Hospitaal, Pretoria

Medies hersien deur Dr Gregory Weir, vaskulêre chirurg. Laas opgedateer Junie 2026.